Category Archives: Przygotowanie do druku

ROMM RGB – ISO 22028-2:2013

ROMM RGBISO 22028-2:2013

(Reference Output Medium Metric RGB) ex ProPhoto RGB

RIMM RGBISO 22028-3:2013

(Reference Input Medium Metric RGB)

Obrazy cyfrowe zapisywane są w przestrzeni kolorów RGB, a ściślej – w podzbiorach tej przestrzeni opisanej przez profile kolorów, np. sRGB, Adobe RGB, eciRGB. Przestrzenie te są zazwyczaj zależne od urządzenia rejestrującego obraz lub urządzenia do reprodukcji. Natomiast przestrzenie niezależne od urządzenia są stosowane głównie do przenoszenia wartości kolorymetrycznych. Takie przestrzenie są oparte na układzie kolorymetrycznym opracowanym przez CIE (Commission International de l’Eclairage), np. CIE Lab i CIE XYZ.

Zapisywanie obrazów w różnych przestrzeniach kolorów komplikuje ich dalszą obróbkę w programach do pracy z obrazami. Z tego powodu wiele osób, chcąc uprościć sobie pracę, zaczęło stosować „standardowe” profile. Nie było by w tym nic problematycznego, gdybyśmy wszyscy przeglądali obrazy tylko w internecie i na średniej jakości sprzęcie. Wówczas profil koloru sRGB mógłby pozostać standardem (tak, jak jest to określone przez W3C). Taka komunistyczna idea „wszystkim po równo” pewnie się sprawdza, ale blokuje rozwój. Co zaś w przypadku osób, które zainwestowały w lepszy sprzęt z obsługą przestrzeni DCI P3 (Apple i Microsoft) lub szerszą? Wiele z nich to profesjonaliści, którzy dostrzegają różnice w niuansach obrazu. Może zatem „standardem” mogłoby zostać Adobe RGB lub eciRGB? Tak sugeruje nam pakiet Adobe. Mamy tu doczynienia z tzw. przestrzeniami roboczymi. Jeśli nic nie zmienialiśmy, to domyślnie zadane są „Ustawienia uniwersalne w Europie 3”, tj. sRGB dla kolorów RGB i Coated Fogra 39 (ISO 12647-2:2004) dla CMYK. W domyślnych ustawieniach, dla przygotowania do druku dla RGB, mamy ustawiony Adobe RGB. CMYK się nie zmienia (będzie to tematem kolejnego artykułu o „standardowych” ustawieniach CMYK). Bardzo wielu użytkowników pakietu Adobe nie zmienia tych ustawień! Wracając do pytania, czy „standardem” ma zostać np. Adobe RGB? Niestety nie. Mamy tu bowiem problem z zastosowaniem profili koloru urządzenia jako swego rodzaju standardu. Profil ICC Adobe RGB to profil monitora.

Przez wiele lat profil Adobe RGB (dzięki programom firmy Adobe) był wyznacznikiem szerokiego zakresu kolorystycznego odpowiedniego dla przygotowania do druku. Czy jednak tak ma pozostać? Zasadniczo przydała by się zmiana, ale to zależy jedynie od użytkowników aplikacji. Adobe raczej nie zmieni domyślnych ustawień – wszystko zależy od Waszych ustawień.

sRGB informacje

sRGB informacje

Adobe RGB informacje

Adobe RGB informacje

Dlaczego mielibyśmy stosować profil monitora w zaawansowanej postprodukcji i zapisywania prac do archiwum? Sensu raczej nie ma. Takie profile mogą bowiem ograniczać zakres kolorów i jasności w stosunku do możliwości urządzenia wyjściowego. Porównajmy np. P3 z sRGB przy wartości D = 65.

Porównanie DCI P3 do sRGB

Porównanie DCI P3 do sRGB – bryła 3D

Porównanie DCI P3 do sRGB

Porównanie DCI P3 do sRGB – rzut Lab 0,5 S od 0 do 1

Na obu wykresach widzimy znaczny wzrost (dla P3) odwzorowania barw w zakresie zieleni i pomarańczowo-czerwonym. Biorąc pod uwagę, że większość standardowych monitorów wyświetla niewiele ponad 75% przestrzeni sRGB, to wprowadzenie do powszechnego użycia wyświetlaczy klasy P3 stanowiłoby znaczący wzrost jakości reprodukcji barw.

Jak się ma Adobe RGB do ROMM RGB? Jeśli pamiętamy różnice między ProPhoto RGB (opracowane przez Kodaka) a Adobe RGB, to mamy tu do czynienia z podobną różnicą.

Porównanie ROMM RGB do Adobe RGB bryła 3D

Porównanie ROMM RGB do Adobe RGB bryła 3D

Porównanie ROMM RGB do Adobe RGB rzut

Porównanie ROMM RGB do Adobe RGB rzut Lab 0,5 S od 0 do 1

Dlatego konieczne było zdefiniowanie standardowego kodowania kolorów o odpowiednio obszernej przestrzeni barwnej, która mogłaby być używana do przechowywania, wymiany i obróbki obrazów kolorowych.

Przedstawię teraz nową (choć „starą”, bo bazującą na opracowanym przez Kodaka ProPhoto.icc) przestrzeń kolorów znaną jako ROMM RGB (Reference Output Mediu Metric). Użyte w niej kodowanie kolorów jest ściśle powiązane z profilami ICC PCS (Profile Connection Space) i przeznaczone do zapisu obrazów wyjściowych niezależnie od urządzenia – przestrzeń barwną.

ROMM RGB informacje

ROMM RGB informacje

Należy tu odróżnić ustawienia wyjściowe obrazu od ustawień obrazu rejestrowanego .

Bardzo często podczas skanowania obrazu lub „wywoływania” pliku RAW z aparatu cyfrowego przeprowadzamy korektę w zakresie koloru czy odcienia. Ponieważ przetworzone obrazy są najczęściej oglądane w warunkach niższej jasności niż ta, w jakich obraz był rejestrowany, konieczna jest korekta jasności i kontrastu.

Do tego dochodzą czynniki psychologiczne, takie jak pamięć kolorów i preferencje kolorystyczne. Zwykle zapamiętujemy lepiej barwy czyste niż złamane, np. niebo niebieskie lepiej niż szare. Z kolei zieleń wolimy mieć bardziej nasyconą. Podnoszenie zaś ostrości obrazu polega zwykle na zwiększeniu kontrastu pomiędzy pikselami .

Proces odwzorowania koloru musi również uwzględniać fakt, że dynamiczny zakres obrabianego obrazu jest zazwyczaj znacznie mniejszy niż w scenie oryginalnej (zapis 8 bitowy). Konieczne jest zatem „docięcie” i (lub) „ściśnięcie” niektórych informacji o jasnościach i cieniach obrazu, aby zmieściły się w jego zakresie dynamicznym.

Powyższe czynniki sprawiają, że profil ROMM RGB staje się wygodnym standardem dalszego przetwarzania obrazów.

Co jednak zastosować w przypadku, gdy chcemy zachować obraz oryginalny?

Jako dopełnienie ROMM RGB powstał RIMM RGB, którego zapis jest przeznaczony dla oryginałów, tj. obrazów niepoddanych postprodukcji. Zachowana jest wówczas oryginalna kolorystyka rejestrowanego obrazu.

Przestrzeń kolorystyczna RIMM RGB zapewnia nie tylko odpowiednio szeroki zakres odwzorowania barw, ale również zawiera mechanizm wyraźnie odróżniający od oryginału obraz, który został poddany obróbce.

ERIMM RGB (Extended Reference Input Medium Metric RGB)

RIMM RGB jest przestrzenią barwną o dynamicznym zakresie jasności, która może być podnoszona do 200% wartości standardowej ekspozycji, co jest właściwe np. dla aparatów cyfrowych. Jednak w niektórych przypadkach, a zwłaszcza w zeskanowanych negatywach fotograficznych, ten zakres dynamicznej luminancji jest niewystarczający do zakodowania pełnego zakresu zapisanych informacji. W tych przypadkach należy wybrać ERIMM RGB. Takie obrazy należy rejestrować i zapisywać z min. 12-bitową głębią.

Uwagi

Ponieważ Photoshop pracuje w systemie domyślnej przestrzeni barwnej, a z reguły to właśnie w nim obrabiamy obrazy, ustawienie dla RGB profilu RIMM RGB nie jest odpowiednie. Należy zastosować ROMM RGB.

Kolejna kwestia to konwersja z ROMM RGB do sRGB. Istotne znaczenie ma tu przeliczenie chromatyczności punktu bieli, który dla ROMM RGB wynosi D50, a dla sRGB D65.

Podsumowanie

Z powyższego wynika, że uzasadnione było utworzenie specyfikacji kodowania kolorów, które będą jak najbardziej zgodne pomiędzy sobą, a jednocześnie rozróżnialne. Miało to na celu uproszczenie procesów obróbki kolorystycznej. Obrazy oryginalne zapisujemy w RIMM RGB, a obrazy poddane obróbce – w ROMM RGB. Cały czas mamy do czynienia z tym samym zakresem barwnym obrazu. Zakres możliwych do zapisu barw wystarcza do zarejestrowania prawie wszystkich barw naturalnych. Wydajne kodowanie informacji o kolorze eliminuje przypadkowe błędy uśredniania. Możliwa jest prosta konwersja zarówno do przestrzeni ICC PCS (CIE LAB lub CIE CIE XYZ), jak i do rGB oraz eciRGB. Przede wszystkim zaś oba profile są kompatybilne z typowym oprogramowaniem do obróbki obrazów, jak np. Adobe Photoshop.

Bibliografia

https://www.iso.org/standard/56591.html

http://www.color.org/chardata/rgb/rommrgb.xalter

http://www.color.org/chardata/rgb/rimmrgb.xalter

https://www.kodak.com/global/plugins/acrobat/en/professional/products/software/colorFlow/romm_rgb.pdf

 

Podstawowe informacje o normie ISO

ISO 22028-2:2013

Fotografia i technologia graficzna – rozszerzony zakres kolorów dla cyfrowego przechowywania obrazów, obróbki i wymiany – część 2: referencyjna przestrzeń barwna dla zapisu obrazów w przestrzeni RGB (ROMM RGB)


Niniejszy standard został ostatnio oceniony i potwierdzony w roku 2018, dlatego ta wersja pozostaje aktualna.

Norma ISO 22028-2:2013 definiuje rodzinę rozszerzonego zakresu kolorów dla danych wyjściowych odnoszących się do kolorów RGB. Stworzona jest jako referencyjny i metryczny zakres RGB (ROMM RGB). Obrazy cyfrowe zakodowane za pomocą ROMM RGB mogą być obrabiane, przechowywane, transmitowane, wyświetlane lub drukowane za pomocą cyfrowych systemów obrazowania zdjęć. Profil obsługuje trzy poziomy dokładności zapisu danych: 8, 12 i 16 bitów/kanał.

Charakterystyka kodowania

Luminancja punktu bieli: 142 cd/m2

Chromatyczność punktu bieli: x = 0,3457, y = 0,3585 (D50)

Zakres Kodowania: liniowy RGB 0,0 – 1,0

Głębia bitowa: 8, 12, 16

Stan obrazu: dane wyjściowe (print)

Referencyjne środowisko przeglądania

Poziom jasności wokół obrazu: 32 cd/m2

Natężenie oświetlenia otoczenia: 503 Lux

Dopasowany punkt bieli luminancja: 160 cd/m2

Chromatyczność punktu bieli: x = 0,3457, y = 0,3585 (D50)

Medium odniesienia

Luminancja punktu bieli: 142 cd/m2

Chromatyczność punktu bieli: x = 0,3457, y = 0,3585 (D50)

Luminancja punktu czerni: 0,5 CD/m2

Czarny punkt chromatyczności: x = 0,3457, y = 0,3585 (D50)


Co to jest FOGRA39?

FOGRA39 (nie profil Fogra39) jest standardem technologicznym zawierającym dane opracowane przez niemiecki instytut badawczy Fogra (www.fogra.org) w 2006 r.

fogra 39 - dane

Fogra 39 dane

Dane zostały zapisane w rejestrze charakterystyk ICC (International Color Consortium). Zebrane charakterystyki dotyczą typowego wydruku kolorowego wykonanego techniką offsetową na błyszczącym lub matowym papierze uszlachetnianym powierzchniowo (coated), zgodnie z normą .

Inne organizacje zajmujące się tworzeniem charekterystyk procesów drukowania, to CGATS, Ifra, TC130 Japan National Committee i System Brunner.

FOGRA39, podobnie jak inne zarejestrowane zestawy danych, dotyczy wartości CMYK i ich wartości w układach cie XYZ i CIELAB. Dane są wynikiem „wygładzenia” wielu pomiarów w celu osiągnięcia lepszej charakterystyki reprodukcji. Na podstawie tych danych powstał profil kolorystyczny CoatedFOGRA39.icc – znany od wielu lat użytkownikom pakietu Adobe.

Profil ICC wykonany przy użyciu danych charakterystyki FOGRA39 służy do definiowania kolorów projektu, który ma być wydrukowany zgodnie z zadanymi warunkami druku. Dokument w RGB może zostać przekonwertowany na CMYK przy użyciu tego profilu lub profil może być wybrany jako docelowy (OutputIntent) w pliku PDF/X wysyłanym do drukarni. Może być również używany w celu przygotowania próby kolorów (hard copy proof), jak i dla symulacji na ekranie odpowiedniego monitora (soft proof).

Ponieważ istnieją różne sposoby tworzenia profilu koloru, dla każdego zestawu danych (jak FOGRA39) możliwe jest utworzenie wielu profili ICC o zmienionych niektórych cechach, np. różnica w  możliwościach tworzenia czerni.

Inne znane profile ICC, które zostały wykonane na bazie danych FOGRA39, to np. ISOcoated_v2_eci.iccISOcoated_v2_300_eci.

Ostatnio instytut Fogra opracował standardy (zestawy danych) FOGRA51 (dla powlekanych) i FOGRA52 (dla nie powlekanych) papierów bezdrzewnych, które mogą być używane zamiast starszego standardu FOGRA39. Nowy standard jest zgodny z warunkami pomiarowymi ISO 13655:2009 M1 i zawiera informacje na temat ilości wybielaczy optycznych w podłożu. Zestaw danych FOGRA51 jest dostępny zarówno w wersji kolorymetrycznej, jak i spektralnej.

Nowe profile kolorów bazujące na danych Fogra:

PSO Coated v3.icc – bzauje na FOGRA51

PSO Uncoated v3.icc – bazuje na FOGRA52


ISO 32000-2 czyli PDF 2.0

Po dziewięciu latach pracy wyspecjalizowanej grupy ponad 40 ekspertów z całego świata format PDF doczekał się aktualizacji. Zapewne niewiele osób pamięta, że PDF został po raz pierwszy opublikowany i udostępniony przez firmę Adobe Systems w roku 1993. W sierpniu 2008 roku zatwierdzona została norma ISO 32000-1 oparta na wersji PDF 1.7 . Najnowszy standard PDF – 32000-2 (PDF 2.0) – The International Organization for Standardization (ISO) ogłosiła 2 sierpnia 2017 roku.

Obecne cechy formatu PDF

  • Zachowania wyglądu dokumentu, niezależnie od urządzenia, platformy i oprogramowania.
  • Wspólne edytowanie dokumentów z wielu lokalizacji lub platform‎.
  • Scalanie zawartości z różnych źródeł — sieci web, edytorów tekstu, arkuszy kalkulacyjnych, skanów, zdjęć i grafiki — w jednym dokumencie.
  • Zabezpieczenia i uprawnienia umożliwiające autorowi zachowanie kontroli nad dokumentem.
  • Podpisy cyfrowe w celu poświadczania autentyczności.
  • Dostępność treści dla osób niepełnosprawnych.
  • Ekstrakcja i ponowne wykorzystanie treści do użytku z innych formatów plików i aplikacji.
  • formularze elektroniczne do zbierania i (lub) przesyłania danych.

Co się zmieniło?‎

‎PDF 2.0 wydaje się być nadal starym PDF-em, ponieważ jego najważniejsze ulepszenia są najmniej widoczne. Standard PDF 2.0 rozwiązuje niejasności, koryguje błędy i aktualizuje się do standardów. Mówiąc krótko, PDF 2.0 będzie łatwiejszy i mniej kosztowny we wdrożeniach dla programistów, co może poprawić obsługę technologii PDF na każdym poziomie.

Nowe funkcje

‎PDF 2.0 zawiera wiele całkowicie nowych funkcji i ulepszeń:‎

  • ‎ Zabezpieczone pliki PDF mogą zawierać niezabezpieczone dokumenty np. MS Word. Co pozwala w łatwy sposób odczytać „zaszytą” zawartość pliku.
  • ‎Wsparcie multimedialnych adnotacji, danych geoprzestrzennych i formatów 3D.‎
  • ‎Możliwość włączenia maszynowego odczytu metadanych z plików dołączonych do pliku PDF.‎
  • ‎ Gruntownie zmieniono zasady oznakowanego pliku PDF; wprowadzono wsparcie dla obszarów nazw, MathML oraz wskazówki obsługi i wymowy. W rezultacie pliki będą bardziej dostępne dla osób niewidomych i niedowidzących.
  • ‎Zaktualizowano funkcje podpisu cyfrowego w celu sprostania najnowszym standardom.
  • Nowe możliwości weryfikacji podpisanych cyfrowo dokumentów PDF.
  • ‎Najnowszy PDF obsługuje 256-bitowe szyfrowanie AES.

Ulepszenia istniejących funkcji‎

‎PDF 2.0 zawiera znaczne ulepszenia dotychczasowych funkcji:

  • ‎Przezroczystość i tryby mieszania (jasność, mnożenie itp.) jako atrybuty adnotacji‎.
  • ‎Wielokąty i krzywe jako rzeczywiste ścieżki‎.
  • ‎Certyfikaty oparte na ECC‎.
  • ‎Hasła ze wsparciem dla Unicode‎.
  • ‎Rozszerzenie wymagań dokumentu‎.
  • ‎Miniatury plików osadzonych‎.
  • ‎GoToDp i funkcje związanie z multimediami‎.
  • ‎Rozszerzenie pola podpisu (wyglądu) i wartości podpisu‎.
  • ‎Pomiary 3D i rozszerzenia umożliwiające oglądanie obiektów 3D z obsługą przezroczystości‎.

‎Funkcje odrzucone lub zastąpione nowymi

ISO 32000-2 jest pierwszą specyfikacją PDF opracowaną w całości według wytycznych. Obsługuje zastrzeżone technologie i zapewnia równe szanse dla dostawców oprogramowania oraz do tworzenia, wyświetlania, edycji lub innych sposobów przetwarzania plików PDF. Ponadto podczas modernizacji formatu komitet ISO postanowił usunąć niektóre starsze cechy formatu w celu łatwiejszej implementacji oprogramowania. Zmiany obejmują:‎

  • ‎Renderowanie XFA.
  • ‎Zastąpienie dodatków film i dźwięk przez opcje multimedialne‎.
  • ‎Funkcje dla filmu i dźwięku ­­– z­­astąpione przez obsługę multimediów.
  • ‎Słownik‎ par zmiennych (Info dictionaries).
  • ‎Ograniczenia dla technologii dostępu za pomocą DRM‎.
  • ‎Zmienna ProcSet‎.
  • ‎Specyfikacje plików specyficznych dla systemu operacyjnego.
  • ‎Nazwy dla XObject i czcionki‎.
  • ‎Tablice z trybów mieszania‎.
  • ‎Alternatywne prezentacje‎.
  • ‎Open prepress interface (OPI)‎.
  • ‎CharSet (dla czcionek T1)‎.
  • ‎CIDSet (dla czcionek CID)‎.
  • ‎Preferencje podglądu dla cech prepress (obszar przycięcia, spadu, itp.)‎.
  • ‎Filtry podpisu ADBE.PKCS7.SHA1 i adbe.x509.rsa_sha1‎.
  • ‎Szyfrowanie plików FDF‎.
  • ‎Podpisy.

‎Posumowanie‎

‎Po 10 latach rozwoju w PDF 2.0 wprowadzono zarówno ewolucyjne, jak i rewolucyjne zmiany w specyfikacji:

  • ‎Ewolucyjne‎‎, bo w jednej aktualizacji PDF 2.0 podnosi możliwości formatu PDF przy jednocześnie rozszerzonej dokumentacji i mniejszej liczbie niejasności‎.
  • ‎Rewolucyjne‎‎, ponieważ PDF 2.0 udostępnił np. zaawansowane możliwości i ułatwienia dostępu, modele 3D, wsparcie najnowszych technologii podpisu cyfrowego, osadzanie plików i inne – wszystkie w tym samym pliku.‎

‎Zatem oprócz podstawowych, znanych funkcji PDF 2.0 rozszerza i usprawnia format o nowe zastosowania, możliwości i przepływ pracy.‎

Czekamy na pierwsze PDF 2.0.

 


PDF – format prepressu

Język PostScript

od czasu, kiedy pojawił się komercyjnie w 1985 jako interpreter układu strony w pierwszej popularnej drukarce laserowej Apple Laser Writer, uważany jest za standard w cyfrowym prepressie. Format ten rozwijał się, powiększając swoje możliwości interpretacji. Pomimo usilnych starań zapis PS posiada liczne ograniczenia. Firma Adobe już dawno dostrzegła wady swego sztandarowego produktu i od wczesnych lat dziewięćdziesiątych prowadzi prace nad nowym formatem wymiany danych.

Powstaje PDF

Pierwszy raz można było dowiedzieć się o tym formacie na konferencji Seybold w roku 1991. Wówczas określano go nazwą Interchange PostScript. Natomiast PDF (Portable Document Format − przenośny format dokumentu) w wersji 1.0 został oficjalnie zaprezentowany w roku 1992 na Comdex (Computer Dealers’ Exhibition – wówczas największe na świecie targi komputerowe), gdzie zdobył główną nagrodę targów.

Wersja 1.0 − umożliwiała wewnętrzną obsługę hiperłączy i zakładek, przechowywała także czcionki. Ustalenie przestrzeni barwnej RGB, jako jedynego sposobu opisu barwy stanowiło poważne ograniczenie dla zastosowań poligraficznych, co wyeliminowało PDF z obszaru profesjonalnego druku, ograniczając zastosowanie do funkcji komunikacji z klientem. Dodatkowo narzędzia do tworzenia plików PDF zostały przez Adobe bardzo wysoko wycenione (obecnie darmowy Adobe Reader kosztował wtedy 50$), a to z oczywistych względów nie przysporzyło im popularności.

Nowy format przez jednych został przyjęty jako ciekawostka, przez innych zaś okrzyknięty początkiem nowej ery. Rzeczywistość, jak to zwykle bywa, zweryfikowała obydwie opinie. Musiało upłynąć jeszcze sporo czasu, by PDF zyskał dzisiejszą elastyczność i powszechność.

Wersja 1.1 − wprowadzona w 1994 roku, posiadała nowe funkcje, m.in.:

  • zewnętrzne hiperłącza
  • wątki tekstowe
  • notatki
  • zabezpieczenie zawartości
  • wstawianie plików multimedialnych

Format zyskiwał coraz większą popularność, wywołaną między innymi działaniami samego Adobe, który obniżył ceny narzędzi, udostępnił bezpłatnie przeglądarkę Acrobat Reader, a wszystkie swoje podręczniki rozprowadzał zapisane w plikach PDF.

Rok 1996 rozpoczyna historię formatu PDF w zastosowaniach prepress.

Wersja 1.2 − przyniosła długo oczekiwane zmiany:

  • obsługę OPI 1.3
  • opis barwy w przestrzeni CMYK
  • informacje o rastrowaniu i nadruku obiektów
  • przechowywanie informacji o kolorach dodatkowych

Wersja 1.3 − ujrzała światło dzienne w kwietniu 1999 roku. Pierwszym programem standardowo zapisującym/eksportującym pliki w tym standardzie był Adobe PageMaker. Wprowadzono w niej m.in.:

  • dwubajtową identyfikację fontów CID (podstawy dla wprowadzanych właśnie czcionek Open Type)
  • obsługę OPI 2.0
  • specjalną przestrzeń barwną dla obsługi kolorów dodatkowych
  • udoskonalone gradienty
  • możliwość opatrywania elementów stron uwagami (Annotations)

PDF w wersji 1.4 − który umożliwiał m.in. wsparcie dla przezroczystości obiektów, stał się niekwestionowanym standardem, coraz szybciej wypierającym z przygotowania do druku zasłużony, lecz coraz mniej praktyczny język PostScript. Powszechnie wykorzystuje się go w systemach naświetlania form. Prekursorem była tu firma Agfa ze swoim systemem Apogee.

Wersja 1.5 − to wsparcie dla warstw i znaczników (tags).

Wersja 1.6 − wniosła poprawione mechanizmy mieszania kolorów (color blending), silniejsze szyfrowanie, możliwość osadzania obiektów w pliku PDF w tym obiektów 3D.

Wersja 1.7 − to niewidoczne, ale jakże istotne zmiany w formacie pliku. Zmieniono strukturę zapisu (aby sprostać wyższym wymaganiom dotyczącym zabezpieczeń plików). Wraz z tą wersją format pliku PDF stał się standardem
ISO 32000-1:2008.

Zalety formatu PDF są niewątpliwe. Dziedziczy on wszystkie postscriptowe funkcje graficzne, umożliwiając dodatkowo bezproblemowy podgląd, wydajne metody kompresji, praktycznie bezbłędną przenośność, a także – co może najważniejsze – dostępność dla edycji niemal do ostatniej chwili. Pliki PDF można wydrukować na niemal każdym urządzeniu, z zachowaniem wszystkich elementów graficznych i układu strony.

Co więcej, otwarta architektura programu Acrobat umożliwia wyposażanie go we wtyczki, rozszerzające jego i tak już niemałe przecież możliwości, choćby o narzędzie do montażu gotowych składek drukarskich lub sprawdzania (PitStop Pro).

Rozwój formatu PDF zmierza także w jeszcze jednym, bardzo niebezpiecznym dla poligrafii kierunku: elektronicznej książki. Mimo, iż mające niedawno miejsce perturbacje z niedoskonałością elektronicznego zabezpieczenia dowodzą, że technologia daleka jest od dojrzałości, to jednak zasadnicza tendencja nie ulegnie chyba zmianie.

Czy spowoduje to wyparcie papieru z użytku? Fakty dowodzą czegoś przeciwnego. Mimo trwającej od lat walki o tzw. paperless office (biuro bez papieru), zużycie papieru, także w biurach, wciąż rośnie. Stąd być może nowa funkcja w programie Acrobat DC – oszczędzanie tonera (skoro papieru zużywamy więcej, to może choć toner zaoszczędzimy). Pozwala to żywić nadzieję, że poligrafia długo jeszcze zachowa swą rację bytu.

PDF/X – podzbiór norm ISO dla prepress

Ten zestaw norm określa wymagania, co do wersji i zawartości plików PDF, nakładając na te pliki dodatkowe ograniczenia.

Zacznijmy jednak od początku. Podwalin powstania standardu można się doszukać już 1996 w pracach CGATS (Committee for Graphic Arts Technologies Standards) przygotowywanych dla ANSI. Było to związane bezpośrednio z pojawieniem się formatu PDF 1.2. W Europie pierwsze prace nad tym standardem rozpoczęły się w 1998r. Z racji różnych kierunków prac w USA i Europie w 1999 roku PDF/X-1 został przyjęty jako norma ANSI. W Europie w roku 2000 podczas spotkania członków komitetu ISO osiągnięto porozumienie, co do ostatecznego formatu PDF/X, czego wynikiem było powstanie norm ISO 15930.

Norma ISO 15930 występuje w wielu implementacjach:

  • ISO 15930-1:2001: PDF/X-1a:2001, CMYK + farby dodatkowe (Spot Colors), oparty na PDF 1.3
  • ISO 15930-3:2002: PDF/X-3:2002, CMYK, farby dodatkowe (Spot Colors), pliki RGB z dołączonymi
    własnymi profilami ICC (Calibrated RGB), CIELAB, oparty na PDF 1.3
  • ISO 15930-4:2003: PDF/X-1a:2003, uaktualnienie dla PDF/X-1a:2001 oparty na PDF 1.4
  • ISO 15930-6:2003: PDF/X-3:2003, uaktualnienie dla PDF/X-3:2002 oparty na PDF 1.4
  • ISO 15930-7:2008: PDF/X-4:2008, CMYK, skala szarości, RGB + farby dodatkowe (Spot Colors), jak również PDF z przezroczystościami oraz opcjonalnie dołączane elementy graficzne, a także zewnętrznie dołączane profile ICC (PDF/X-4p). Format oparty o PDF 1.6
  • ISO 15930-7:2010: uaktualnienie dla PDF/X-4
  • ISO 15930-8:2008: PDF/X-5, ta norma wraz z uaktualnieniem 15930-8:2010 oparta jest na PDF 1.6 i zawiera następujące mutacje:
    • PDF/X-5g: jako rozwinięcie standardu PDF/X-4 (dotyczy zewnętrznych elementów graficznych. Można to potraktować jako coś w stylu OPI (Open Prepress Interface). Plik PDF zawiera „podglądowe” ilustracje, a właściwe pliki dołączane są podczas końcowej obróbki pliku w przygotowalni.
    • PDF/X-5pg: jako rozwinięcie dla PDF/X-4p podobnie jak PDF/X-5g oraz możliwość zewnętrznie dołączanych wyjściowych profili ICC.
    • PDF/X-5n: jako rozwinięcie dla PDF/X-4p a także zewnętrznie dołączane wyjściowe profile ICC, które mogą być oparte na przestrzeniach barwnych, innych niż skala szarości, RGBCMYK.

PDF/VT − Variable Data Printing (Druk z wymiennymi danymi)

natomiast skrót VT to Variable and Transactional

Norma ISO 16612-2 z sierpnia 2010 roku bazuje na dobrze znanych i stosowanych już normach PDF/X-4 (ISO 15930-7) i PDF/X-5 (ISO 15930-8). W PDF/VT zawartość pliku jest definiowana (przygotowywana) jednorazowo i następnie wielokrotnie wykorzystywana. W odniesieniu do PDF/X-4, zmienna zawartość (XObject) odnosi się do obrazów, bloków tekstowych i grafiki wektorowej. Natomiast w przypadku bazowania na PDF/X-5, zmiennymi mogą być całe strony publikacji (Reference XObjects). Wprowadzając obiekty wielokrotnego użycia można znacząco zmniejszyć rozmiar pliku. Same wymienne obiekty mogą być dostarczane z informacją o ich użyciu i zapisane wewnątrz pliku PDF lub jako dane zewnętrzne dołączane w procesie przygotowania do druku.

Inne standardy PDF

PDF/A − pliki archiwalne

PDF/E − pliki inżynierskie (z programów CAD)


Zapytaj o szczegóły

Imię i nazwisko (wymagane)

Adres email (wymagane)

Temat

Treść wiadomości